Bugün - Saturday, November 25, 2017
Afyon 8°C
Anasayfa
Hakkımızda
Künyemiz
Reklamlar
Sponsorlar
Sayfalar
Yeni Üye
Magazin Güncel Siyaset Neler duyduk? Spor Sağlık Eğitim İlçeler Söyleşi Ekonomi 
 
Yazar Detayları

YAMAN TÖRÜNER

YAMAN TÖRÜNER - CUMHURİYETİN İLK BASIN DAVALARI

CUMHURİYETİN İLK BASIN DAVALARI
Yazı Tarihi: Tuesday, October 31, 2017

 

Cumhuriyet tarihimizin ilk basın davası, 15 Aralık 1923’de, Emir Ali ile Ağa Han’ın mektubunu yayımlayan gazetecilerin yargılanması idi. İstiklal Mahkemesi Heyeti, tutukluları, Hıyaneti Vataniye Kanunu’na muhalefetle suçluyordu. Olayların nedeni, İsmet Paşa’ya Londra’dan gönderilen mektubun, Tanin Gazetesi’nin 5 Aralık 1923 tarihli nüshasında “Hilâfet Mes’elesine Dair”; ertesi günkü Tevhid-i Efkâr Gazetesi’nde ise “Hilâfet Mes’elesi Hakkında Hint Müslümanların Fikri” başlıklarıyla yayınlamasıydı. Halifeliğin korunmasını talep eden bu mektupların İsmet Paşa’nın eline geçmeden gazetelerde yayımlanması, Ankara’da bir komplo ile karşılaşıldığı endişesini doğurdu ve 8 Aralık’ta Meclis, İstanbul’da bir İstiklâl Mahkemesi kurulmasına karar verdi. Mahkeme gazetelerin baş- yazar ve sorumlu müdürleri Hüseyin Cahit (Yal- çın), Velid Ebüzziya, Ahmet Cevdet, Ömer İzzettin ve Hayri Muhittin beylerin tutuklanmasına karar verdi. Ayrıca, Baro Başkanı Lütfi Fikri Bey, hilâfetle ilgili yazısı nedeniyle tevkif edildi.

Yargıç kararı

Yargıç önüne çıkarılan Hüseyin Cahit, Velid Ebüzziya, Ahmet Cevdet, Ömer İzzettin ve Hayri Muhittin beyler yaptıkları savunmada, mektubun yayımlanmasının bir gazetecilik görevi olduğunu belirttiler. İstiklâl Mahkemesi’nin kararı, 2 Ocak 1924’te açıklandı. Kararda, mektubun yayımlanmasının aslında bir suç oluşturduğu; bununla birlikte, gazetecilerin bu mektubu suç iş- lemek kastıyla yayımlamadıkları belirtilerek, tü- münün beraat ettiği açıklandı. İstanbul Barosu Başkanı Lütfi Fikri Bey’in davasına ise, 19 Aralık’ta başlandı. Savunmasında hilâfetin korunması gerektiğine işaret eden Lütfi Fikri Bey, hilâfet sayesinde Türkiye’nin Müslüman halklar arasında etkin bir yeri olacağını belirtti. 27 Aralık 1923’te açıklanan kararda, Lütfi Fikri Bey, tutuklandığı tarih olan 15 Aralık’tan itibaren 5 yıl kürek cezasına mahkûm edildi. Ancak, Lütfi Fikri Bey, Millet Meclisi tarafından, iki hafta sonra affedildi. 11 Ağustos 1925’de, Vatan Gazetesi kapatıldı; sahibi Ahmet Emin Yalman yayınladığı bir yazı sebebiyle tevkif edildi ve Vatan Gazetesi’nin yayını durduruldu. Gazeteciler Fevzi Lütfü, Sadri Ethem, Abdülkadir Kemali, Ahmet Şükrü, Velid Ebüzziya ve Eşref Edip beyler İstiklâl Mahkemesi’nde yargılanmaya başlandı. Şark İstiklâl Mahkemesi’nde yargılanan gazeteciler Velid Ebüzziya, Sadri Ertem, Fevzi Lütfü Karaosmanoğlu, İlhami Safa, Eşref Edip, Abdülkadir Kemali, Ahmet Emin Yalman, Ahmet Şükrü Esmer, İsmail Müştak Mayakon ve Suphi Nuri İleri, Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Pa- şa’ya 13 Eylül 1925 tarihinde, toplu olarak bir telgraf gönderip affolunmalarını istediler; “… Vicdanlarımızda hasıl olan uyanıklığı gelecekteki hareketlerimizde rehber edinerek, yüksek amacımıza doğru, temiz alınla yürüyebilmek için itimadımızın feyzini bizden esirgememenize pek muhtacız. Mahkeme huzurunda meydana çıkan masumiyetimiz, ancak büyük kurtarıcının yüksek vicdanından duyacağımız af ve mü- samaha müjdesiyledir ki bizim için kıymetli olur!” dediler.

Mustafa Kemal Paşa, İstiklâl Mahkemesi’nden gazetecilerin af mektubunun dikkate alınmasını isteyince, gazetecilerin hepsi beraat etti. Yukarıdaki bilgileri, Abdullah Özkan’ın “Türk ve Dünya Basınında Kurtuluş Savaşı” kitabından derledim.

 
İletişim E-Posta: - Telefon: Okunma Sayısı: 259
 
Yorumlar
*** Yorum Yaz
Bu yazıya hiç yorum yapılmamış, ilk yorumu siz yapın.

Diğer Yazıları

CUMHURİYETİN İLK BASIN DAVALARI
Diğer Yazarlar

CUMHURİYETİN İLK BASIN DAVALARI
‘’ Hakkımızı İSTİYORUZ ’’
MENZİL TARİKATI SAĞLIK BAKANLIĞINDAN TEMİZLENİYOR
Öğretmenler günü !
İSTANBUL'U DA DİZE GETİRDİK
ÖLÜM
ÇOCUKLARINIZA SEVGİNİZİ VERİN, DÜŞÜNCELERİNİZİ DEĞİL
EDEP YA HU!
AĞIR METALLER
GEREKENİ YAPIN SOLAK HOCAM
E-Gazete (Odak Gazetesi)
Ulusal Gazeteler
Yazarlar
Ali KÜÇÜKKARTAL
EDEP YA HU!
SON GÜNLERDE bir instagramcanlı yayını sırası...
Fatih SUSUZ
İSTANBUL'U DA DİZE GETİRDİK
Türkiye Basketbol Ligi’nde şampiyonlukm...
Mustafa Özkal
ZAPTA GEÇSİN EFENDİM
“Ben güzel ahlâkı tamamlamak i&...
Ahmet SARLIK
Öğretmenler günü !
  Bugün 24 kasım Öğretmenler g&uum...
M.Emin Güzbey
BAŞKAN ÇOBAN'DAN AÇIKLAMA VAR
  Fakat ben Başkan Çoban’ı...
Hüseyin ÖZHARPUTLU
ÖLÜM
İnsanoğlu tüm üstün özellikler...
YAVUZ DONAT
Kıbrıs’tan “entel dantel” manzaraları
Nâzım Hikmet'in      "...
Gökhan Kocaaslan
GEREKENİ YAPIN SOLAK HOCAM
Aslında birkaç haftadır İl dışı programları...
Ahmet Işık
Bu sese kulak verelim
  Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Fatih ...
BAHRİ BAKAÇ
‘’ Hakkımızı İSTİYORUZ ’’
‘’Dünya benim ülkem, insanla...
YAMAN TÖRÜNER
CUMHURİYETİN İLK BASIN DAVALARI
  Cumhuriyet tarihimizin ilk basın davası, ...
Rabia Güzbey
ÖNCE TÜRKİYE'YE VEFA
Bugün ele almak istediğim başka bir konuvardı...
SAYGI ÖZTÜRK (Konuk Kalem)
MENZİL TARİKATI SAĞLIK BAKANLIĞINDAN TEMİZLENİYOR
Sağlık Bakanlığı, doktor olmayanların hastane y&o...
Prof.Dr. Şan Öz-Alp
ORTADOĞULU OLMAMAYA ÇALIŞMAK
 Yurdumuzun coğrafi konumu her ne kadar Ortad...
Dr. Hasan Hüsnü Eren
AĞIR METALLER
  Günlük hayatımızda Ağır Metal bi...
Feyzullah Demirkale
ÇOCUKLARINIZA SEVGİNİZİ VERİN, DÜŞÜNCELERİNİZİ DEĞİL
  Her ebeveyn için evlat sevgisi başk...
İlan

Facebook
Namaz Vakitleri ( Afyon )

İmsakGüneşÖğleİkindiAkşamYatsı
06:0207:4212:5515:3017:4919:17

Saturday, November 25, 2017
Tarihte Bugün
1072 - Büük Selçuklu Sultanı Alparslan'ın Vefatı
1922 - Edirne'nin Kurtuluşu
Anasayfa
Site Haritası
Sitenize Ekleyin
RSS Kaynağı
Hakkımızda
Reklamlar
Sponsorlar
Sayfalar
Künyemiz
Facebook
Twitter
Bize Ulaşın
Copyright ©2013 - Tüm hakları saklı tutulmaktadır.
Bu sitede yayınlanan tüm resim, materyal ve içeriğin telif hakları tarafımızca saklı olup izinsiz alınıp kullanılamaz.
0.97